A vitamini yağda eriyen
vitaminlerdendir. Karaciğerde depolanan bu vitamin
ısıya ve pişirmeye dayanıklıdır. Vitamin A miktarı "Retinol
Equivalent" ile ölçülür.
Yararları
Sağlıklı deri ve saçlar için gereklidir. Diş,
dişeti ve kemik gelişiminde önemli rol oynar. Normal
görme ve gece görme de etkilidir. Bağışıklık
sistemini kuvvetlendirir. Akciğer, mide, üriner
sistem ve diğer organların koruyucu epitelinin
düzeninde rol oynar. Kanser, damar sertliği ve
katarakt gibi hastalıkları önlediği yolunda önemli
bulgular elde edilmiştir. Bu vitamin ayrıca protein
bileşimine katılır ve tümörlerde görülen hücrelerin
kontrolsüz biçimde çoğalmasını önler. Yaşlılıkta
etkinliği çok artan kolajenaz enziminin indirgeyici
etkisini önlediği saptanmıştır.
Hangi besinlerde bulunur?
Sütte, yumurta sarısında, ton ve morina
balıklarının karaciğer yağında (balık yağı) bulunur.
Ayrıca tereyağı ve peynirde de bulunur. Havuç ve
havuç benzeri sarı-turuncu renkli sebzelerde A
vitamininin ön maddeleri vardır(alfa karoten).
Sonradan A vitaminine dönüşecek olan Beta Karoten ve
diğer karotenoidler ise yeşil yapraklı ve sarı
sebzelerde ve tahıllarda bulunur.
Günlük ihtiyacınız nedir?
Yetişkin Erkeklerde Vitamin A gereksinimi 1000
Retinol eşdeğerinde, yetişkin kadınlarda ise 800
Retinol eşdeğerindedir.
Aşağıda bazı yiyecklerin içerdiği Retional
miktarı verilmiştir.
6 gr karaciğer (Dana), 9124
1 servis kaşığı balıkyağı, 4080
1 büyük yumurta sarısı, 97
1 fincan süt, 76
1 orta boy patates 2487
1 orta boy havuç 2025
Eksikliği nelere yol açar?
A vitamini eksikliğinde gözde ve deride keratoz ,
kseroftalmi (göz akı ve kormeanın parlaklığını
kaybederek kuruması), foliküler hiperkeratoz (bir
deri hastalığı) ve gece körlüğü görülür. Bağışıklık
sisteminin zayıflaması, enfeksiyonlara elverişli
hale gelme, akne (sivilce) oluşumunda artış,
yorgunluk, diş, dişeti ve kemiklerde deformiteler A
vitamini eksikliğinin yol açabileceği diğer
şeylerdir.
Fazlasının zararları
Yüksek miktarlarda alınması toksik reaksiyonlara
(zehirlenme) neden olabilir. Fazla A vitamini alımı
karaciğer bozuklukları, mide bulantısı ve kusma, saç
dökülmesi (saçlar çabuk kopar), başağrısı, eklem
ağrıları, dudak çatlamaları, saç kuruluğu, iştah
kaybı, avuçlarda ve ayak tabanlarında ciltte
sarı-kavuniçi renk değişikliğine neden olabilir.
Çocuklarda zehirlenme 300000 Retinol
eşdeğerindeki A vitamini alımıyla oluşur.
Yetişkinler de ise genellikle günde 100000 Retinol
eşdeğerindeki A vitamininin aylar boyu alınması ile
oluşur.
